Bisiklet zinciri temizliği, pahalı ekipman gerektirmeden evde yapılabilecek en faydalı bakımlardan biridir. Zinciri kuru kirden arındırmak, uygun şekilde yağlamak ve fazla yağı silmek; vites geçişlerini rahatlatır, sesi azaltır ve aktarma parçalarının daha yavaş aşınmasına yardımcı olur.
Zincirin temizlenmesi gerektiği nasıl anlaşılır?
Pedal çevirirken sürtünme sesi gelmesi, zincirin siyah ve yapışkan görünmesi veya baklaların üzerinde kum birikmesi temizlik zamanının geldiğini gösterir. Yağmurda, çamurlu yolda veya tozlu parkurda sürüş yaptıysanız kilometre hesabı beklemeden zinciri kontrol edin.
Zincire parmağınızı sürüp yoğun siyah tortu görmeniz tek başına yağsız olduğu anlamına gelmez. Bu görüntü çoğu zaman yağ ile yol kirinin karıştığını gösterir; doğrudan yeni yağ eklemek tortuyu daha da kalınlaştırabilir.
Bakım için hangi malzemeler gerekir?
Temel bakım için eski bir bez, yumuşak fırça, bisiklet aktarma sistemiyle uyumlu yağ çözücü, zincir yağı ve zemini koruyacak karton yeterlidir. Ellerinizi kirden ve kimyasaldan korumak için eldiven kullanmanız da iyi olur.
Sert tel fırça zincirin yüzeyine ve çevredeki parçalara zarar verebilir. Diş fırçası benzeri yumuşak kıllı bir fırça, baklaların arasındaki kiri çıkarmak için daha kontrollüdür.
Basınçlı su kullanmayın. Yüksek basınç kiri uzaklaştırırken suyu rulmanlara ve göbeklerin içine itebilir; küçük bir temizlik işi daha büyük bakım ihtiyacına dönüşebilir.
Bisikleti temizliğe hazırlayın
Bisikleti sabit bir standa almak işi kolaylaştırır ancak şart değildir. Arka tekerleği çevirebileceğiniz güvenli bir konum bulun; bisikleti gidon ve sele üzerine ters çevirecekseniz ekran, zil ve aksesuarları koruyun.
Zeminin lekelenmemesi için zincirin altına karton serin. Disk frenli bisikletlerde yağ çözücü ve zincir yağının fren diskine ulaşmamasına özellikle dikkat edin.
Fren yüzeyine yağ bulaşması fren gücünü ciddi biçimde azaltabilir. Sprey ürünleri zincire uzaktan püskürtmek yerine beze veya fırçaya kontrollü biçimde uygulamak daha güvenlidir.
Kuru kiri önce bezle alın
Yağ çözücü kullanmadan önce zinciri kuru bir bezin arasından geçirin. Bezi zincirin alt bölümüne sarın, pedalı geriye doğru yavaşça çevirin ve yüzeydeki kalın kiri alın.
Bezi zincire aşırı sıkıştırmayın ve parmaklarınızı dişlilere yaklaştırmayın. Pedalı elle ve kontrollü çevirmek, ani sıkışma riskini azaltır.
İlk silme bez tamamen siyah olana kadar birkaç tur sürebilir. Bezin temiz bir bölümüne geçerek yüzeydeki gevşek tortuyu mümkün olduğunca azaltın.
Yağ çözücü nasıl uygulanmalı?
Ürünün etiketindeki kullanım talimatını izleyin; bazı temizleyiciler doğrudan uygulanırken bazıları seyreltilir. Zincire az miktarda uygulayıp fırçayla baklaların dışını, içini ve makaraların çevresini temizleyin.
Arka ruble ve ön dişli de kirliyse ayrı bir fırçayla yüzeysel temizlik yapın. Ancak kiri rulmanlara doğru bastıracak kadar sert çalışmayın.
Zincir temizleme aparatı kullanıyorsanız hazneyi gereğinden fazla doldurmayın. Aparatı üreticinin tarif ettiği yönde ve sayıda çevirerek kullanın; aşırı hızlı çevirmek sıvrının çevreye sıçramasına yol açar.
Durulama ve kurutma aşaması
Kullandığınız yağ çözücü durulama gerektiriyorsa düşük basınçlı, kontrollü su kullanın. Ardından zinciri temiz ve kuru bir bezle birkaç tur silin.
Zincir tamamen kurumadan yağlama yapmayın. Baklaların içinde kalan su, yağın yüzeye düzgün tutunmasını engelleyebilir ve korozyon riskini artırabilir.
Acele etmiyorsanız bisikleti havadar bir yerde bekletin. Isıtıcıyı çok yakından tutmak veya zinciri yüksek ısıyla kurutmaya çalışmak gerekli değildir.
Doğru zincir yağı nasıl seçilir?
Kuru hava yağları daha az kir toplama eğilimindedir ancak yağmur ve suya karşı daha çabuk etkisini kaybedebilir. Islak hava yağları suya dayanıklıdır; buna karşılık tozlu ortamda daha fazla kir tutabilir.
Sürüş yaptığınız zemine ve hava koşullarına uygun bisiklet zincir yağı seçin. Çok amaçlı gevşetici spreyleri kalıcı zincir yağı yerine kullanmak doğru değildir; bu ürünlerin görevi ve kalıcılığı farklıdır.
Wax bazlı sistemlere geçmek istiyorsanız mevcut yağın zincirden çok iyi arındırılması gerekir. Yağlı zincirin üzerine rastgele wax ürün eklemek beklenen temiz ve sessiz sonucu vermeyebilir.
Zincir nasıl yağlanır?
Şişenin ucunu zincirin alt bölümüne yaklaştırın ve pedalı geriye doğru yavaşça çevirirken her makaraya küçük bir damla uygulayın. Yağı zincirin dışına boca etmek yerine hareketli bağlantı noktalarına ulaştırmaya çalışın.
Tüm zincir tamamlandığında pedalı birkaç tur daha çevirin. Ürünün zincire işlemesi için ambalajda belirtilen süre kadar bekleyin.
Son aşamada zincirin dış yüzeyini temiz bir bezle iyice silin. Dışarıda kalan fazla yağ, zinciri daha iyi korumaz; aksine toz ve kumu üzerine toplar.
En sık yapılan bakım hataları
Kirli zincirin üzerine sürekli yağ eklemek en yaygın hatadır. Bu yöntem kısa süreli sessizlik sağlayabilir fakat oluşan aşındırıcı macun dişlilerin ve zincirin ömrünü kısaltabilir.
İkinci hata, yağlama sonrası fazla yağı silmemektir. Zincirin iç hareketli bölgelerinde yağ kalmalı, dış yüzey ise mümkün olduğunca kuru görünmelidir.
Fren diskine, janta veya balatalara yağ değdirmek de ciddi bir sorundur. Böyle bir durum oluşursa bisikleti kullanmadan önce fren sistemini üretici önerisine göre temizletmek veya kontrol ettirmek gerekir.
Zincir aşınmasını da kontrol edin
Temiz ve yağlı bir zincir yine de ömrünü tamamlamış olabilir. Zincir uzama ölçer adı verilen basit aparatla aşınma düzenli olarak kontrol edilebilir.
Aşınmış zinciri uzun süre kullanmak ruble ve aynakol dişlilerinin de düzensiz aşınmasına yol açabilir. Ölçüm sınırları aktarma sistemi ve zincir tipine göre değişebileceğinden bisiklet üreticisinin veya parça markasının önerisini esas alın.
Bakımı kısa ama düzenli tutmak, aylarca bekleyip ağır temizlik yapmaktan daha kolaydır. Sürüş sonrasında zincire hızlıca bakmak, gereken müdahaleyi doğru zamanda yapmanızı sağlar.